Η κρίσιμη νύχτα του Γ. Καραϊσκάκη στο Στρατηγείο του στο Δίστομο πριν τη μάχη της Αράχωβας – Η νέα προτομή και ο «Δρόμος Τιμής»


Σε ειδική μαρμάρινη βάση τοποθετήθηκε η νέα προτομή του Γεωργίου Καραϊσκάκη έξω από το ιστορικό Στρατηγείο του στο Δίστομο  το σημείο που αποτέλεσε τη βάση επιχειρήσεων του αρχιστρατήγου της Ρούμελης κατά την κρίσιμη εκστρατεία απελευθέρωσης της Στερεάς Ελλάδας (Νοέμβριος 1826 – Φεβρουάριος 1827) και όπου καταστρώθηκε το σχέδιο για τη νικηφόρα μάχη της Αράχωβας.

​Από το σημείο αυτό, όπως κάθε Νοέμβριο τα τελευταία χρόνια, δόθηκε σήμερα, Κυριακή 15 Νοεμβρίου, η εκκίνηση του «Δρόμου Τιμής  Καραϊσκάκης 1826» από τον Δήμαρχο Γιάννη Σταθά. Πρόκειται για έναν συμβολικό αγώνα 16 χιλιομέτρων με αφετηρία το Στρατηγείο στο Δίστομο και τερματισμό την Αράχωβα, αναπαριστώντας την ιστορική πορεία του αρχιστρατήγου.

​Το ιστορικό Στρατηγείο στο Δίστομο

Το πετρόχτιστο κτήριο όπου διέμενε ο Αρχιστράτηγος Καραϊσκάκης με τους επιτελείς του επικεφαλής περίπου 2.500 ανδρών ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια Σταθά και σώζεται μέχρι σήμερα στο κέντρο του Διστόμου (δίπλα στην εκκλησία της Παναγίας), αν και σε κακή κατάσταση, καθώς τα τελευταία χρόνια κατέρρευσε η σκεπή και τμήμα του μπαλκονιού με τη σκάλα. Μέχρι πρότινος υπήρχε μόνο μια εντοιχισμένη αναμνηστική πλάκα στον περίβολο της εκκλησίας, ενώ πλέον, με απόφαση του Δημάρχου Γιάννη Σταθά, το σημείο κοσμεί η προτομή του αρχιστρατήγου.

​Η νύχτα της 17ης Νοεμβρίου 1826 και η κρίσιμη πληροφορία

Στις 17 Νοεμβρίου 1826, ενώ ο Καραϊσκάκης βρισκόταν στο Στρατηγείο του στο Δίστομο (έχοντας μετακινηθεί στρατηγικά από τη Δομβραίνα), έλαβε μια καθοριστική πληροφορία από τον Αραχωβίτη μοναχό Παφνούτιο Χαρίτο της Μονής Αγίας Ιερουσαλήμ (πάνω από τη Δαύλεια) για την κίνηση των οθωμανικών δυνάμεων του Μουσταφάμπεη και του Κεχαγιάμπεη.

​Όπως καταγράφει με την αυθεντική του γραφή στη «Βιογραφία του Γεωργίου Καραϊσκάκη» ο ιδιαίτερος γραμματέας του αρχιστρατήγου, Δημήτριος Αινιάν:

​«Ο Μουσταφάμπεης έμεινε την νύκτα ταύτην εις το επάνωθεν της Δαύλειας μοναστήριον επονομαζόμενον της Ιερουσαλήμ και εκεί ομιλών με τους περί αυτόν ανέφερεν ότι την επομένην ημέραν έμελλε να διαβή από την Αράχωβαν διά να υπάγη εις Σάλωνα· ακούσας τούτο είς των διακόνων του Μοναστηρίου, ειδήμων της Αλβανικής γλώσσης, μεταβαίνει την νύκτα εις Δίστομον και το αναγγέλλει εις τον Καραϊσκάκην».


​Στα «Άπαντα Απομνημονεύματα» του Δ. Αινιάν (όπως αναδεικνύεται και στη μελέτη «Η Μάχη της Αράχωβας» της Στρατιωτικής Επιθεώρησης), περιγράφεται αναλυτικά ο νυχτερινός διάλογος στο Δίστομο. Ο μοναχός Παφνούτιος Χαρίτος μετέφερε στον Καραϊσκάκη όσα υπέκλεψαν οι μοναχοί:

​«Αύριο το πρωί σκοπεύουν να περάσουν από την Αράχωβα, με προορισμό την Άμφισσα, για να λύσουν την πολιορκία των δικών τους, οι οποίοι είναι κλεισμένοι εκεί...»


​Ακούγοντας την είδηση, ο Καραϊσκάκης αποφάσισε άμεση νυχτερινή δράση, δίνοντας στον μοναχό την εξής εντολή επιστροφής:

​«Να γυρίσεις πίσω στο Μοναστήρι και να μεταφέρεις τις ευχαριστίες μου στον ηγούμενο. Να του πεις να ορίσει ευχές και παρακλήσεις για εμάς και για τον αγώνα που κάνουμε για την πίστη και την πατρίδα».


​Το σχέδιο προκατάληψης της Αράχωβας

Ο Δημήτριος Αινιάν συνεχίζει την αφήγηση περιγράφοντας τις αστραπιαίες διαταγές του Καραϊσκάκη λίγο πριν τα μεσάνυχτα:

​«Ολίγον προ του μεσονυκτίου έλαβεν ο Καραϊσκάκης την είδησιν ταύτην και αμέσως διώρισε τον Γαρδικιώτην Γρίβαν και Γεώργιον Βάιον με πεντακοσίους (500) στρατιώτας να υπάγωσιν εις Αράχωβαν, να προκαταλάβωσι τα οχυρώτερα μέρη αυτής και να κτυπήσωσι τους εχθρούς, αν επιχειρήσωσι να διαβώσι. Συγχρόνως έστειλε και σκοπιάς (καραούλια) διά να τον ειδοποιήσωσι πότε και πόθεν έμελλον να διαβώσιν οι εχθροί, διά να κινηθή εναντίον των.

​Την επομένην ημέραν το πρωί οι εχθροί διηρέθησαν εις δύω και το μεν πεζικόν διέβη διά τινος στενής οδού, η οποία φέρει από το μοναστήριον εις Αράχωβαν, το δε ιππικόν και τα φορτηγά διά του Ζεμένου. Άμα ανήγγειλαν αι σκοπιαί το κίνημα των εχθρών, ο Καραϊσκάκης απέστειλε τον Χριστόδουλον Χατζή Πέτρου να υπάγη εις βοήθειαν των προαποσταλέντων εις Αράχωβαν από τινα δρόμον διά του βουνού του Διστόμου· αυτός δε μετ' ολίγον παραλαβών περίπου οκτακοσίους (800) στρατιώτας χωρίς αποσκευάς εκίνησε προς τον Ζεμενόν, όθεν είχον ήδη διαβή οι εχθροί διευθυνόμενοι προς Αράχωβαν.

​Το πεζικόν των εχθρών, ενώ επλησίαζεν εις Αράχωβαν, ειδοποιήθη από τινας των κατοίκων ότι φυλάττεται το χωρίον από στρατιώτας Έλληνας· μαθόν όμως συγχρόνως την ολιγότητα αυτών, έλαβε θάρρος και ώρμησε προς το χωρίον. Οι Έλληνες κλεισμένοι εις την εκκλησίαν του Αγίου Γεωργίου και εις τας οχυρωτέρας οικίας, αντέκρουσαν την ορμήν των και επολέμησαν τρεις περίπου ώρας. Έμβαινον ήδη εις την Αράχωβαν και οι διά Ζεμένου διαβάντες Τούρκοι, όταν οι μεν υπό τον Χριστόδουλον επλησίαζον εις το χωρίον από το αντικρινόν μέρος, ο δε Καραϊσκάκης είχεν ήδη διαβή τον Ζεμενόν (...)».


​Από τον θρίαμβο της Αράχωβας στην απελευθέρωση της Ρούμελης

Μετά τη νικηφόρα μάχη της Αράχωβας και των γύρω περιοχών, ακολούθησε ο επόμενος μεγάλος ιστορικός σταθμός: η Μάχη του Διστόμου (17 Ιανουαρίου – 5 Φεβρουαρίου 1827). Το Δίστομο βρέθηκε στο επίκεντρο μιας 20ήμερης σκληρής πολιορκίας από τις ισχυρές δυνάμεις του Ομέρ Πασά και του Μουσταφάμπεη, όπου οι Έλληνες, με τον συντονισμό και την αποφασιστική επέμβαση του Καραϊσκάκη, πέτυχαν συντριπτική νίκη.

​Η επικράτηση αυτή σήμανε την απελευθέρωση της Ρούμελης: οι Οθωμανοί αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα Σάλωνα (Άμφισσα), τη Δαύλεια και τη Ναύπακτο. Η κεντρική Ρούμελη πέρασε ξανά στον έλεγχο των Ελλήνων, δίνοντας στον Καραϊσκάκη τη στρατηγική δυνατότητα να στραφεί προς την πολιορκημένη Αθήνα.

 Η προτομή του Γ. Καραϊσκάκη στον χώρο μπροστά στο σπίτι που ήταν το Στρατηγείο του στο Δίστομο. Αφετηρία Δρόμου Τιμής - Καραϊσκάκης 1826.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Θήβα: Τι σημαίνει το «μπλόκο» στο νέο Lidl για εργαζομένους και τοπική αγορά

Λεύκτρα: Καταγγελία Ε.ΜΟ.ΣΥ.Λ κατά του Προέδρου της Κοινότητας

Θήβα: Αναστολή της οικοδομικής άδειας για το Lidl στο Ταμπούρι Ρούκι από το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά